Gamze Çukurluöz

Weblogic Instancelarını Windows Servisine Dönüştürmek

2011-06-07T03:18:00.000-07:00

Weblogic Server Konsoluna erişebilmek ve bu konsol üzerinden işlemler yapabilmek için Admin Server ‘ın çalışır durumda olması gerekmektedir. Weblogic kurulumunda Admin Server windows servisi halinde olmadığı için start/stop scriptlerini kullanarak işlem yapabilmekteyiz. Ancak bu durumda Admin Server’ı açan session kill olduğunda Admin Server da direk olarak stop duruma geçmektedir. Linux/Unix gibi işletim sistemlerinde bu tarz scriptlerin session bağımsız olarak çalıştırılabilmesi nohup ile mümkündür ancak Windows işletim sisteminde bu tarz bir işlem mevcut değildir. Bunun için Admin Server ‘ a ve gerekirse diğer Managed Server’lara ait Windows servisi yaratarak bu uygulamaların session bağımsız çalışmalarını sağlayabiliriz.

A. Admin server’ın Windows Servisi Haline dönüştürülmesi:

1. Domain home dizinine gidin. C:\oracle\Middleware\user_projects\domains\base_domain

2. Bu dizine bir tane command scripti oluşturun. Ben adını “InstallAdminServerSvc.cmd” olarak verdim ama anlaşılır olabilecek şekilde herhangi bir isim verebilirisiniz.

3. Bu scriptin içini aşağıdaki şekilde kendi değerlerinize göre güncelleyerek editleyelim:

echo off
SETLOCAL
set DOMAIN_NAME=base_domain

set USERDOMAIN_HOME=C:\Oracle\Middleware\user_projects\domains\base_domain

set SERVER_NAME=AdminServer

set WL_HOME=C:\Oracle\Middleware\wlserver_10.3
set WLS_USER=weblogic
set WLS_PW=welcome123
set PRODUCTION_MODE=true
set JAVA_VENDOR=Oracle
set JAVA_HOME=C:\Oracle\Middleware\jrockit_160_17_R28.0.0-679
set MEM_ARGS=-Xms128m -Xmx256m
call "%WL_HOME%\server\bin\installSvc.cmd"
ENDLOCAL

4. Daha sonra bu scripti komut satırından bulunduğu dizine giderek çalıştırdığınızda "beasvc base_domain_AdminServer installed" sonucunu göreceksiniz.

Not: Komut Satırını açarken mouse ile sağ tıklayıp yönetici olarak çalıştırmalısınız. Zira “Permission denided” hatası alabilirsiniz.

5. Şimdi yaratmış olduğunuz servisi HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services altından kontrol edebilirsiniz.

6. Aynı zamanda services.msc ‘den de servisi kontrol edebilirsiniz.

7. Komut satırından şu şekilde servisin başarılı bir şekilde yüklenmiş olduğunu gerçekleyebilirsiniz:

set WL_HOME=C:\Oracle\Middleware\wlserver_10.3
set PATH=WL_HOME\server\bin;%PATH%

cd C:\Oracle\Middleware\wlserver_10.3\server\bin
beasvc -debug "beasvc base_domain_AdminServer"

8. İsterseniz services.msc den isterseniz de aşağıdaki komutlar ile bu servisi start/stop edebilirsiniz.

Servisi başlatmak:
net start "beasvc base_domain_AdminServer"
Servisi durdurmak:
net stop "beasvc base_domain_AdminServer"

B. Managed Server ‘ın Windows Servisi Haline Dönüştürülmesi:

1. Domain home dizinine gidin.

C:\oracle\Middleware\user_projects\domains\base_domain

2. Bu dizine bir tane command scripti oluşturun. Birden fazla managed server olableceği için “InstallManagedServerCRMSvc.cmd” gibi hangi managed server a ait olduğunu belirtmekte fayda var.

3. Bu scriptin içini aşağıdaki şekilde kendi değerlerinize göre güncelleyerek editleyelim: Burada yukardaki scriptte ek olarak Admin Url i belirtiyoruz.

echo off
SETLOCAL
set DOMAIN_NAME=base_domain
set USERDOMAIN_HOME=C:\Oracle\Middleware\user_projects\domains\base_domain
set SERVER_NAME=CRM
set WL_HOME=C:\Oracle\Middleware\wlserver_10.3
set WLS_USER=weblogic
set WLS_PW=welcome123
set PRODUCTION_MODE=true
set JAVA_VENDOR=Oracle
set JAVA_HOME=C:\Oracle\Middleware\jrockit_160_17_R28.0.0-679
set ADMIN_URL=http://localhost:7001
set MEM_ARGS=-Xms128m -Xmx256m
call "%WL_HOME%\server\bin\installSvc.cmd"
ENDLOCAL

Not: Burada eğer ADMIN_URL belirtilmezse managed server start olmaz ve managed server loglarında aşağıdaki hatayı görürsünüz:

javax.naming.ServiceUnavailableException [Root exception is java.rmi.NoSuchObjectException: The object identified by: '31' could not be found. Either it was has not been exported or it has been collected by the distributed garbage collector.]

4. Daha sonra bu scripti komut satırından bulunduğu dizine giderek çalıştırdığınızda "beasvc base_domain_CRM installed" sonucunu göreceksiniz.

5. Şimdi yaratmış olduğunuz servisi HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Services altından kontrol edebilirsiniz.

6. Aynı zamanda services.msc ‘den de servisi kontrol edebilirsiniz.

7. Komut satırından şu şekilde servisin başarılı bir şekilde yüklenmiş olduğunu gerçekleyebilirsiniz:

set WL_HOME=C:\Oracle\Middleware\wlserver_10.3
set PATH=WL_HOME\server\bin;%PATH%

cd C:\Oracle\Middleware\wlserver_10.3\server\bin
beasvc -debug "beasvc base_domain_CRM"

8. İsterseniz services.msc 'den isterseniz de aşağıdaki komutlar ile bu servisi start/stop edebilirsiniz.

Servisi başlatmak:
net start "beasvc base_domain_CRM"
Servisi durdurmak:
net stop "beasvc base_domain_CRM"

C. Servisin Uninstall Edilmesi:

1. Yukardaki adımlara benzer şekilde domain home dizininde “UninstallAdminServerSvc.cmd” command scriptinin içini aşağıdaki şekilde editliyoruz:

echo off
SETLOCAL
set DOMAIN_NAME=base_domain
set SERVER_NAME=AdminServer
set WL_HOME=C:\Oracle\Middleware\wlserver_10.3
call "%WL_HOME%\server\bin\uninstallSvc.cmd"
ENDLOCAL

Ya da

sc delete "beasvc base_domain_AdminServer" ile servisi silebilirsiniz.

2. Managed server servisinin uninstall edilmesi için de benzer adımları uygulayabilirsiniz.

Not: Aşağıdaki Oracle dökümanından detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz:

http://download.oracle.com/docs/cd/E12840_01/wls/docs103/server_start/winservice.html

ESOGÜ Bilişim Günleri 2010

2010-05-08T05:10:00.000-07:00

Bu yıl 2. si düzenlenecek olan ESOGÜ Bilişim Günleri 14-15-16 Mayıs tarihlerinde ESOGÜ Kongre merkezinde gerçekleşecek. Benim de organizasyon komitesi başkanlığını yürüttüğüm 35 kişilik bir organizasyon ekibi ile çok başarılı olacağını umduğumuz bir etkinlik olacak.

Etkinliğe katılımı kesinleşen konuşmacılar ve konuları ise şöyle:

Semih OMURTAK Ürün Geliştime Grup Müdürü –SAVRONİK A.Ş. “Arge”
Dr. Faruk YARMAN- HAVELSAN A.Ş. Genel Müdürü
Sibel TEKİN- ERICSSON HR Generalist “İnsan Kaynakları ve İşe Alım Süreçleri”
Av. Barış GÜNAYDIN, Çağlar ULKUDERNER ( EMO) “Bilişim Hukuku”
Office 2010 ve Visual Studio 2010 Lansmanı- MICROSOFT
Cenk TEZCAN “Tıp ve Bilişim”-INTEL
Berkan USLU , Ali Murat SÜMEN – “Boğaz Harbi Oyunu : Kara Savaşları Beta Tanıtımı”
PARDUS-ÇOMÜ 64 Bit Pardus Geliştiricileri“64 Bit Pardus”
Semen CİRİT, Bahadır KANDEMİR, Gökmen GÖKSEL – Tübitak UEKAE “PARDUS nedir?”
Semen CİRİT, Bahadır KANDEMİR, Gökmen GÖKSEL – Tübitak UEKAE “Nasıl PARDUS Geliştiricisi Olunur?”
Ali IŞINGÖR ,Gizem BELEN – PARDUS özgürlükiçin.com “Özgürlük için Topluluk Süreçleri”

Bunların dışında oturumu kesinleşmek üzere olan bir konuşmacımız daha olacaktır.
Etkinlik hakkındaki detaylı bilgiye www.esogubilisimgunleri.com adresinden erişebilirsiniz.

AYAKLARIM ÇALINDI HÜKÜMSÜZDÜR! “Akülü Tekerlekli Sandalye”

2010-04-05T10:52:00.000-07:00

AYAKLARIM ÇALINDI HÜKÜMSÜZDÜR! !
“Akülü Tekerlekli Sandalye”

Sizin hiç ayaklarınız çalındı mı? Benim üç defa çalındı.
Bu sabah kalktığımda her zamanki gibi hazırlıklarımı yaptım ve işe gitmek için kapıyı açtığımda ayaklarım yerinde yoktu. İşe gitmek zorundaydım ve korkunç bir panik içindeydim, otobüsümü kaçırıp da geç kalmıyorum ki bunu daha nasıl tarif etmem gerekiyor. Oysaki daha iki ay önce yine aynı şeyleri aynı duyguları yaşıyordum ben. Ama en tramvatik olanını ben ta çocukluğumda yaşamıştım.

Fark ettiğimde önce panikledim nasıl olurdu annem sağa baktı sola baktı dışarı baktı ama gerçekten yoktu. Kalbim duracak gibi atıyor beynim zonkluyordu. Bir insanın ayakları neden çalınır ki? Ağlamaya başladım bu üçüncüydü ve sanırım hep ben yaşıyordum. Anlatılacak gibi değil. İnsanın ayakları onun umudu sevinci yaşamla arasındaki köprü! Bunu kim koparmak isteyebilir ki? Anlatamıyor anlam veremiyorum. Dahası sabahtan beri ağlamaktan doğru düşünemiyordum. Bu umutlarımın kaçıncı çalınmasıydı. Nasıl mı?

Polisi aradım; ve geldi. Ayaklarımın bana ait olup olmadığına dair bir ispat, bir belge istedi. Ben yerimden kalkamadığım için annem odamdan “ayaklarımın markasını gösteren gerekli belgeyi” ve daha iki ay önce çalınan önceki ayaklarıma ait zapta geçen “Şikayetçi Tutanağını” getirdi. Polis ilgili belgeler ile birlikte annemi ifadesini almak üzere karakola götürdü.

Annem -“Yavrum çocuğumun iki ay önce bir akülü tekerlekli sandalyesi çalınmıştı, bu da tarafınızdan tutulan tutanağı. Siz daha onu bulamadan: Bu sabah uyandığımızda ise kızımın ikinci akülü tekerlekli sandalyesinin de çalındığını gördük. Allah aşkına biz ne yapalım bize bir çare.” Dedi.
Polis -“Umutsuzca inşallah buluruz ama giden gitmiş teyzem.” dedi.

Böyle ulvi bir milletin evlatları nasıl bu kadar bencilce davranabilmişlerdi. Cahilliği affedebilir ve anlayabilirdim ama bencilliği asla. Bu yaşadığım kabusu benimle birlikte paylaşan ulusumun vicdanına havale ediyorum. Yazıklar olsun! ! !

Not:
1. Akülü tekerlekli sandalyemin çalınmasını belgeleyen tutanak tarihi ve markası:
21.02.2010-MEYRA
2. Akülü tekerlekli sandalyemin çalınmasını belgeleyen tutanak tarihi ve markası:
05.04.2010-BELMO

İrtibat: Nurten AKTAŞ
Olay yeri(Adres) : Balkiraz Mah.
Şikayet: Demirlibahçe Karakolu MAMAK / ANKARA

Nurten Aktaş

Not: Bu kişi benim kuzenim. Ona bunu yapabilecek insanların varolduğunu bilmek insanın içini acıtıyor. Söyleyecek söz bulamıyorum aslında, lanetliyorum!!! Nurten Aktaş' a ait diğer yazı ve şiirlere buradan erişebilirsiniz.

Varlık-İlişki (ER) Diyagramları

2010-04-05T09:32:00.000-07:00

Readmee nisan sayısı için yazmış olduğum Varlık-İlişki (ER) Diyagramları adlı makalede ER Diyagramlarının ne olduğuna, bu diyagramın çizilmesi için gereken temel kavramlara ve tüm bu anlatılanların detaylı bir örneğine erişmek için tıklayın.

Readmee 1 Yaşında

2010-04-04T10:53:00.001-07:00

Readmee'nin bu(Nisan 2010) sayısı hem benim hem de ekibimiz için çok büyük önem taşımaktadır. İlk sayısından beri çok emek vererek bu günlere getirdiğimiz Readmee artık 1 yaşında. Doğuşunu, adını koyuşumuzu dün gibi hatırlıyorum. Şimdi ise 100 makele ile besledik, büyüttük ve 1 yaşına getirdik.

Yoğun dönemlerimiz oldu, sınavlara projelere rağmen onu okuyucularımızla buluşturmayı başardık. Her ay çok çeşitli konularda makaleler yazdık ve ciddi bir okuyucu kitlesi oluşturduk. Her ay yeni şeyler öğrenmenin ve öğrendiklerimizi okuyucularımız ile paylaşmanın mutluluğunu yaşadık. Yazı dizileri, yeni teknolojiler, röportajlar, öğrenci arkadaşlarımıza derslerinde yardımcı olabilecek bilgiler ve daha birçok konu ile olabildiğince geniş bir kitleye ulaşmayı hedefledik. Gelen yorumlardan ve takipçilerimizin fazlalığından da anladığımız üzere bu hedefimizde başarılı olabilmişiz. Yine de yapabileceğimiz çok fazla şey var. Gün geçtikçe daha çok büyüyecek ve gelişecek Readmee.

Readmee’yi bugünlere getiren siz sevgili okuyuculara ve ekibimize çok teşekkür ediyorum. İyi ki doğdun Readmee. Daha da büyüyerek ve gelişerek nice yıllar yaşaman dileğiyle.

http://www.readmee.com/

QT ile Veritabanı Bağlantıları

2010-04-03T04:30:00.000-07:00

Bir önceki yazımızda Qt’yi tanıtmış ve bünyesinde her türlü araç ve kütüphaneyi barındırdığını söylemiştik. Qt’nin özellikle veritabanı konusunda çok büyük kolaylıklar sağladığından ve çok sayıda veritabanını desteklediğinden bahsetmiştik. Bu yazımızda Qt ile veritabanı bağlantıları nasıl yapacağız bunlardan bahsedeceğiz ve basit birkaç örnekle anlattıklarımızı pekiştireceğiz.

Öncelikle QSql kütüphanesinin kullanımından başlayalım. QSql, veritabanınız ile Qt uygulamalarınıza sorunsuz bağlantı yapabilmenizi sağlayan bir modüldür. Qt Sql kütüphanesinde kullanılan çok çeşitli belirleyicileri içermektedir.Sql classı üç farklı katmandan oluşmaktadır.

1.Sürücü Katmanı (Driver Layer): Bu katman, QSqlDriver, QSqlDriverCreator, QSqlDriverCreatorBase, QSqlDriverPlugin ve QSqlResult sınıflarını kapsamaktadır. Sürücü katmanı, belirli veritabanları ile Sql API katmanı arasında köprü görevi görmektedir.

2. SQL API Katmanı (SQL API Layer): Bu sınıflar Sql’ e erişimi sağlayan sınıflardır. Bağlantı işlemi QSqlDatabase sınıfı kullanılarak yapılır. QSqlQuery sınıfı ile veritabanı ile etkileşim yapılır. SQL API katmanı bunların dışında QSqlError, QSqlField, QSqlIndex ve QSqlRecord gibi sınıfları da desteklemektedir.

3.Kullanıcı Arayüzü Katmanı (User Interface Layer): Bu katman, QSqlQueryModel, QSqlTableModel ve QSqlRelationalTableModel sınıflarını içerir. Bu sınıflar, veritabanındaki dataya erişirler ve Qt’nin model/view framework ü ile birlikte çalışabilecek şekilde dizayn edilmişlerdir.

QSqlDatabase: QSlDatabase veritabanına bağlantı yapmayı sağlayan sınıftır. Bu sınıftan oluşturacağımız nesneler sayesinde veritabanımızı yönetebileceğiz.

QSqlQuery: Bu class sayesinde Sql sorguları oluşturarak veritabanı uygulamaları yapabiliriz.

Şimdi QSqlDatabase sınıfını kullanarak veritabanı bağlantısı oluşturalım.

QSqlDatabase db = QSqlDatabase::addDatabase("sürücüTipi");

db.setHostName("sunucuAdresi");

db.setDatabaseName("veritabanıAdı");

db.setUserName("kullanıcıAdı");

db.setPassword("kullanıcıSifresi");

bool ok = db.open();

İlk olarak QSqlDatabase nesnesini(db) oluşturduk. addDatabase() fonksiyonu sürücü tipini belirtmeye yarar. Ne tür bir veri tabanına bağlanılacağını bildirir. Qt birden fazla veritabanını desteklediği için o veritabanına uygun sürücü tipini de belirtmek gerekir. Örneğin kullanılan veritabanına göre şu sürücü tipleri kullanılabilir:

Sürücü Tipi	Açıklama
QDB2	IBM DB2
QIBASE	Borland InterBase Driver
QMYSQL	MySQL Driver
QOCI	Oracle Call Interface Driver
QODBC	ODBC Driver (includes Microsoft SQL Server)
QPSQL	PostgreSQL Driver
QSQLITE	SQLite version 3 or above
QSQLITE2	SQLite version 2
QTDS	Sybase Adaptive Server

setHostName(),setDatabaseName(), setUserName(), setPassword() fonkisyonu ile gerekli bilgileri verdikten sonra open() fonksiyonu ile veritabanıyla fiziksel bağlantımızı oluşturuyoruz. open() metodunu kullanmadığınız sürece bağlantıyı yapamazsınız. Bu metod, boalean(true/false) sonuç döndürür. Bu sayede bağlantnın açık olup olmadığını kontrol edebiliriz.

Örneklere başlamadan önce değinmek istediğim bir nokta var. QtCreator ile veritabanı uygulaması geliştirmek için QtCreator’ı açıp, proje tipinizi seçtikten sonra kütüphanelerin bulunduğu bir ekran karşınıza gelecektir. Buradan da QSql seçeneğini aktif hale getirmeniz gerekmektedir. Aksi takdirde QtCreator veritabanı classlarınızı tanımayacağı için hata verecektir.

Şimdi yeni bir proje açalım ve yukarda bahsettiğim gibi QSql seçeneğini seçelim. Projemizin adı da sqlBaglanti olsun ve görsel bir uygulama olsun. Bu durumda projeyi actığımızda sol tarafta sqlBaglanti.h, sqlBaglanti.cpp ve main.cpp oluşmuş olacak.Biz bağlantı kodlarını içeren bir header file oluşturalım adı connection.h olsun ve projemizin gerekli yerlerinde bu header file’ i kullanalım.

connection.h

#ifndef CONNECTION_H

#define CONNECTION_H

#include

static bool createConnection()

{

QSqlDatabase db = QSqlDatabase::addDatabase("QODBC");

if(db.isDriverAvailable("QODBC"))

{

db.setDatabaseName("DRIVER={SQL Server};SERVER=ServerName;UID=sa;PWD=12345;DATABASE=readmee;");

} // Bağlantı cümlenizi bu şekilde tek satırla da belirtebilirsiniz.

if (!db.open()) {

QMessageBox::critical(0, QObject::tr("Database Error"), db.lastError().text());

QString str = db.lastError().text();

}

return true;

}

#endif

sqlBaglanti.h kısmında QSqlDatabase nesnemizi tanımlayalım.

#ifndef SQLBAGLANTI_H

#define SQLBAGLANTI_H

#include

#include "ui_sqlbaglanti.h"

#include

class sqlbaglanti : public QMainWindow

{

Q_OBJECT

public:

sqlbaglanti (QWidget *parent = 0, Qt::WFlags flags = 0);

~ sqlbaglanti ();

private:

Ui:: sqlbaglanti Class ui;

QSqlDatabase db;

};

#endif // SQLBAGLANTI_H

main.cpp kısmında oluşturduğumuz createConnection() metodunu çağıralım:

#include

#include " sqlbaglanti.h"

#include "connection.h"

int main(int argc, char *argv[])

{

QApplication a(argc, argv);

if (!createConnection())

return 1;

sqlbaglanti w;

w.show();

return a.exec();

}

sqlbaglanti.cpp

#include

#include "sqlbaglanti.h"

#include "connection.h"

sqlbaglanti:: sqlbaglanti (QWidget *parent, Qt::WFlags flags)

: QMainWindow(parent, flags)

{

ui.setupUi(this);

}

sqlbaglanti::~ sqlbaglanti ()

{

}

Veri tabanı bağlantımızı yaptık. Şimdi veritabanımıza SqlQuery kullanarak veri ekleme silme gibi işlemleri yapalım.

QSqlQuery query;

if (!query.exec("SELECT * FROM person"))

{

QMessageBox::critical(0, QObject::tr("Query Error"),db.lastError().text());

return false;

}

// veri ekleme

query.prepare("INSERT INTO person (ID,Name) "

"VALUES (:ID, :Name)");

query.bindValue(":ID", 10);

query.bindValue(":Name", "Gamze");

query.exec();

//ID si 3 olan kaydın adını QMessageBox ‘ ta gösterelim:

query.exec("SELECT * FROM person where ID='3'");

int fieldNo = query.record().indexOf("Name");

while (query.next()) {

Name = query.value(fieldNo).toString();

}

QMessageBox::critical(0, QObject::tr("Name"),Name);

QSqlTableModel

Herhangi bir tabloya(tableWidget ya da tableView gibi) veri ekleme işlemlerinde QsqlTableModel sınıfı kullanılır.QSqlTableModel türünde bir nesne/model oluşturulur.Oluşturulan bu modele veriler aktarılır ve yapılacak tüm işlemler bu model üzerinden gerçekleştilir.Bu sayede tekrar tekrar veritabanından veri çekme işlemi yapılmamış olur.

initializeModel() metodu parametre olarak oluşturduğumuz model nesnesini alıyor ve bu nesneye bir takım özellikler atıyor.

createView() metodu ise ekranda gözükecek olan tableViewı olusturuyor ve buna model nesnesine daha önceden aktarılmıs olan veriler aktarılıyor.Bu tableView nesnesini kodla olşturmak yerine QtDesigner’ da sürükle bırak yöntemiyle de projenize ekleyebilirsiniz.

void initializeModel(QSqlTableModel *model)

{

model->setTable("person");

model->setEditStrategy(QSqlTableModel::OnManualSubmit);

model->select();

model->setHeaderData(0, Qt::Horizontal, QObject::tr("ID"));

model->setHeaderData(1, Qt::Horizontal, QObject::tr("Name"));

}

QTableView *createView(const QString &title, QSqlTableModel *model)

{

QTableView *view = new QTableView;

view->setModel(model);

view->setWindowTitle(title);

return view;

}

Bu fonksiyonları da main.cpp ‘ de çağırarak ekranda veri tabanından aldığımız bilgilerle doldurulan tableView’ı gösterebilirsiniz.

int main(int argc, char *argv[])

{

QApplication a(argc, argv);

if (!createConnection())

return 1;

QSqlTableModel model;

initializeModel(&model);

QTableView *view1 = createView(QObject::tr("Table Model (View 1)"), &model);

view1->show();

return a.exec();

}

Bu yazımda sizlere veritabanı uygulamalarınızda ihtiyaç duyabileceğiniz temel işlemlerden bahsettim. http://doc.trolltech.com/4.5/qsqldatabase.html adresinden bu konuyla ilgili daha detaylı bilgi alabilirsiniz. Bu adreste Qt ile ilgili çok geniş doküman yer almaktadır. Buradaki örnekleri inceleyerek öğrendiklerinizi pekiştirebilirsiniz. Qt ‘ nin bu yukarıda bahsettiğim sınıflar dışında daha birçok veritabanı sınıfı bulunmaktadır. Bunları kullanarak çok çeşitli uygulamalar geliştirebilirsiniz.

QT Nedir?

2010-03-25T12:42:00.000-07:00

Qt, belli bir platforma bağımlı kalmadan uygulamalar yapmak amacıyla oluşturulmuş bir geliştirme ortamı, aynı zamanda da bir geliştirme kütüphanesidir. 1995 yılında Trolltech adlı Norveç’ li bir firma tarafından geliştirilmiştir. Daha sonra ise Haziran 2008 de Nokia tarafından satın alınmıştır.

Peki, belli bir platforma bağımlı kalmadan derken neyi kastediyoruz? Qt kullanarak geliştirdiğiniz uygulamaları üzerinde herhangi bir değişiklik yapmadan pek çok masaüstü bilgisayar ve gömülü işletim sistemlerinde kullanabilirsiniz. Qt, MacOS 10.2.8+, X11 ile UNIX (Linux, FreeBSD, Solaris) ve Windows 98/NT/2000/XP ve üzerini desteklemektedir. Qt ile yazmış olduğunuz kodları bu platformlar arasında rahatça taşıyabilirsiniz.

Qt, başlangıçta paralı olarak piyasaya sürülmüştü. KDE masaüstü ortamı Ot ile geliştiriliyordu. Ancak bu ilk başlarda tepkiyle karşılandı çünkü o zamanlar Qt GPL lisanslı değildi. KDE gibi tamamen açık kaynak kodlu bir işletim sisteminin masaüstünün kapalı bir arayüz kütüphanesiyle geliştirilmesi tepki çekti ve bunun sonucunda Qt, GPL lisansı ile lisanslandı. Ancak siz ticari bir yazılım yapmak ve de kodlarınızı açmak istemiyorsanız Qt’nin ticari yazılımlar için olan sürümünü kullanabilirsiniz.

Qt genellikle görsel uygulamalar yazacak C++ geliştiricileri tarafından tercih edilmektedir. Ancak Qt yi sadece bir görsel uygulama kütüphanesiymiş gibi düşünmek de yanlış olur. Qt bünyesinde her türlü araç ve kütüphaneyi barındıran çok geniş bir ortamdır. Qt ‘nin içerisinde veritabanı ve network uygulamaları geliştirmek için gerekli birçok fonksiyon bulunmaktadır. Özellikle veritabanı konusunda Qt çok büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Qt, Oracle,Ms Sql Server, Sybase Adeptive Server, IBM DB2, PostgreSQL, MySQL, Borland Interbase, SQLite, ve ODBC-uyumlu tüm veritabanlarını desteklemektedir.

Qt C++ geliştiricileri tarafından tercih ediliyor dedik. Peki, Qt ‘yi C++ dışında bir dil ile kullanmak mümkün müdür? Elbette. Qt’ nin C++ dışında Java, Phyton, Ruby, C# gibi dillerle de bağlantıları vardır.

Buraya kadar Qt nin birçok özelliğinden bahsetmiş olduk. Şimdi ise sizlere Qt araçları hakkında bilgi vermek istiyorum. Qt’ yi kurduğunuzda arayüz tasarlamak için kullanılan Designer programı da gelmektedir. Bu program ile hiç kod yazmadan tamamen sürükle bırak yöntemiyle çok güzel tasarımlar yapabilirsiniz. Projenizi açtığınızda gelen formun yanı sıra Designer programı ile oluşturdugunuz .ui uzantılı dosyadan istediğiniz kadar oluşturup projenize ekleyebilirsiniz. Ayrıca Qt ‘ yi kurduğunuzda Assistant adlı programı da beraberinde geliyor. Buradan Qt hakkında aradığınız her türlü bilgiye ve de Qt nin hazır fonksiyon ve classlarına ulaşabilirsiniz.Ayrıca Qt uygulamalarını farklı dillere çevirebilmek için Linguist adlı programda beraberinde gelmektedir.

Merhaba Dünya!

Buraya kadar Qt hakkında bilgi sahibi oldunuz. Şimdi gelin bir klasik olan “Merhaba Dünya” ile başlayalım:

1 #include

2 #include

3 int main(int argc, char *argv[])

4 {

5 QApplication app(argc, argv);

6 QLabel *label = new QLabel("Merhaba Dünya!");

7 label->show();

8 return app.exec();

9 }

Ekran görüntüsü şu şekilde olmaktadır:

Şimdi satır satır açıklayalım:

1.ve 2. Satırda QApplication ve QLabel classlarını uygulamamıza dâhil ettik. Bir Qt uygulaması geliştireceğimiz için QApplication classını dâhil etmek zorundayız. Ayrıca uygulamada yaratacağımız label gibi tüm bileşenler için o bileşene ait classı da eklememiz gerekiyor.

3. satırda ne olduğunu zaten biliyor olmalısınız. Yine de söylemek gerekirse int argc, dışarıdan girilen parametre sayısını char *argv[] ise parametrelerin listesini tutan diziyi göstermektedir.

5. satırda bir Qt uygulaması oluşturuyoruz.

6. satırda bir label nesnesi oluşturuyoruz. Bu label sayesinde yazımız ekranda görünecektir. Qt de tüm bileşenler Q harfi ile başlamaktadır. QLabel, QPushButton, QCheckBox gibi…

7. satırda show() fonksiyonu ile label görünür hale geliyor.

Son satırda ise Qt uygulaması çalıştırılıyor.

Sinyal ve Yuvalar (Signals and Slots)

Sinyal ve slot yapısı Qt programlamanın temelini oluşturmaktadır. Çalışma zamanında herhangi bir olayın oluştuğu anda çalışmasını istediğimiz durumlarda bu yapıyı kullanırız. Şu anda biraz karışık gibi gelebilir ama örneklerle açıkladığımızda bu yapının ne kadar pratik ve de mantıklı olduğunu göreceksiniz. Örneğe geçmeden önce sinyal ve slotların özelliklerinden bahsetmek istiyorum.

Slotlar tipik bir C++ üye fonksiyonu gibidirler. Virtual, overloaded, public, protected ya da private olabilirler. Diğer üye fonksiyonlar gibi her tür parametre alabilirler. Slotların üye fonksiyonlardan tek farkı sinyale bağlı olmaları ve sinyalin tetiklemesi sonucunda fonksiyonu çalıştırmalarıdır.

Bir slota birden fazla sinyal bağlanabileceği gibi bir sinyale de birden fazla slot bağlanabilir.

Birden fazla sinyal de birbirine bağlanabilir. Bu durumda birinci sinyal oluştuğunda ikinci sinyal tetiklenecektir.

Bir slotun erişim hakları hangi sinyallerin o slota bağlanabileceği ile ölçülmektedir.

Sinyalleri slotlara bağlama işlemi QObject sınıfından türemiş olan connect() fonksiyoni ile yapılır.

connect() fonksiyonunun yapısı şu şekildedir:

connect(gönderici, SIGNAL(signal), alıcı, SLOT(slot));

Bu yapıyı incelediğimizde connect() yapısının gayet açık olduğunu görebiliriz. Gönderici parametresi olayın oluştuğu nesneyi söyler. SIGNAL içine yazılan signal ise ilk nesnenin sinyalidir. Sonra olayın etkileyeceği nesne(alıcı) yazılır. Son olarak ise hedef nesnesinin slotu SLOT() içine yazılır.

Şimdi basit bir örnekle sinyal slot yapısının kullanımına bakalım:

 1  #include

 2  #include

 3  int main(int argc, char *argv[])

 4  {

 5      QApplication app(argc, argv);

 6      QPushButton *button = new QPushButton("Quit");

 7      QObject::connect(button, SIGNAL(clicked()),

 8                      &app, SLOT(quit()));

 9      button->show();

10     return app.exec();

11  }

İlk örneğimizde programın genel yapısından bahsetmiştik. Burada connect(button, SIGNAL(clicked()), &app, SLOT(quit())); yapısını inceleyelim. Burada butona basıldığında sinyal tetiklenir ve uygulama sonlandırılır.

SLOT() içerisinde bu örnekte olduğu gibi hazır fonksiyonlar(quit()) kullanabileceğimiz gibi kendi yazdığımız fonksiyonları da kullanabiliriz. Sizce de bu yapı gayet pratik ve mantıklı öyle değil mi?

Bu makalede sizlere Qt’ yi tanıtmaya çalıştım. Aynı zamanda http://trolltech.com/ adresinden de Qt hakkında detaylı bilgi alabilirisiniz ve Qt’ nin en güncel paketlerine erişebilirisiniz.

Yukarıda bahsettiğim özelliklerinden de anlaşıldığı gibi Qt, özellikle de görsel uygulamalar geliştirmek isteyenler için gayet güzel ve etkili bir araç. Platformdan bağımsız olması ve birçok programlama diline destek vermesi açısından da bakıldığında çok geniş kitleye hitap ettiğini söyleyebiliriz.

MPICH2 Kurulumu ve Visual Studio 2008 ile Konfigürasyonu

2010-02-24T15:31:00.001-08:00

MPICH2, Parallel Programming dersimizde paralel programlar yazmak için kullandığımız bir programdır. Bu programın kurulması ve kurduktan sonraki ayarlarının yapılması sırasında ben ve birçok arkadaşım birtakım sorunlarla karşılaştık. Aslında mpi kütüphanesini VS2003 ya da VS 6.0 ile kullanacaksanız ayarlarda herhangi bir sorun çıkmadığını öğrendim. Ancak ben VS2008 ile çalışmak istediğim için bunun ayarlarını nasıl yapacağım konusunda oldukça arastırma yaptım ve sonunda çözüme ulaştım. Baktım ki birçok kişi benzer problemlere cevap arıyor ben de arastırırken öğrendiklerimi burda paylaşmaya karar verdim.

Öncelikle mpich2 programını indirip kurun. Ben mpich2-1.0.5p2-win32-ia32 sürümünü kurdum. Kurulum oldukça kolay ve de kısa sürüyor. Kurulumun hem birçok sitede anlatılıyor olması hem de klasik next next diyerek tamamlanan bir işlem olması sebebiyle kurulum işlemlerini uzun uzun anlatmaya gerek duymadım. Sadece üstünde durmak istediğim, kurulum sırasında “Select Installation Folder” kısmındaki Everyone, Just me seçeneklerinden Everyone’ı seçelim. Bir de “Process Manager Setup” kısmındaki passphrase bölümünde default olarak ”behappy” yazmaktadır. Buna, eğer bilgisayarınız açılırken şifre sormuyor ise, register işlemleri sırasında ihtiyaç duyulacaktır.

Kurulum tamamlandıktan sonra MPICH2 programının altındaki wmpiregister.exe bölümünden register ayarları yapılır. Şekilde görüldüğü gibi Account bölümüne bilgisayar adı ve password bölümüne şifre girilir. Eğer bilgisayar açılırken şifre soruyorsa buradaki şifre bölümüne o şifreyi yazmak gerekir. Ancak bilgisayarınız açılırken şifre sormuyor ise, şifre bölümüne behappy yazın. Bu bilgileri yazdıktan sonra önce Register sonra da OK butonuna basılır.

Register işlemi tamamlandıktan sonra aşağıdaki adımlar izlenmelidir. İlk olarak Visual Studio açılır, açılan pencerede Tools-> options-> projects and solutions->VC++ Directories bölümünden MPICH2’nin include ve library dosyaları directorylere eklenir. Ekleme işlemini gözat penceresinden MPICH2 ‘nin içinde yer alan include ve lib dosyalarını seçip kaydederek yapalım.

Bu işlemler tamamlandıktan sonra geriye 2 adım kaldı. Bu iki adımı her proje için yapmanız gereklidir. Birinci adım proje açıldıktan sonra üstteki bölümden Project->Properties->Configuration Properties ->Linker->Input bölümündeki Additional Dependencies bölümüne mpich2.lib yazıp tamama basalım.

Son adım ise aynı şekilde Project->Properties-> Configuration Properties -> C/C++->Command Line bölümündeki Additional options bölümüne -DMPICH_IGNORE_CXX_SEEK yazmaktır. Bu işlemi yapmadığımız takdirde VS2008' de "SEEK_SET is #defined but must not be for the C++ binding of MPI" hatasını vermektedir.

Tüm bu işlemler tamamlandıktan sonra artık mpi kütüphanesi ile sorunsuz paralel programlar yazabilirsiniz. Programı Visual Studio ile debug ettikten sonra oluşan .exe uzantılı belgeyi wmpiexec.exe ile execute edebilirsiniz.

Veritabanında Back Up ve Restore İşlemi

2010-02-19T15:43:00.000-08:00

Veritabanı yedeklemek ve yedeklenen veritabanını başka bilgisayarda kullanmak için back up ve restore işlemlerine ihtiyaç duyarız. Bu işlemlerin birkaç yolu mevcut ancak bana göre en basit olan yöntemi sizlerle paylaşacağım. Öncelikle yedekleme (Back Up) işleminin nasıl yapıldığına bakalım:

Diyelim ki dergi adlı veritabanının yedeğini almak isteyelim. dergi adlı veritabanına sağ tıklayıp Tasks->Back Up a tıklayarak Back Up Database adlı pencereyi açalım.

Daha sonra açılan pencerede sağ alt köşedeki Add butonuna tıkladığınızda Locate Database Files adlı bölümden yedeğin nereye kaydedileceği seçelim ve alttaki File name kısmına .bak uzantılı bir dosya adı verelim ( "yedek.bak" gibi).

Ok butonuna bastıktan sonra açık olan Select Backup Destination penceresine de ok diyelim. Bunun ardından altta acık olan Back Up Database penceresinde yedek.bak dosyamız uzantısı ile birlikte gözükecektir. Onu seçip ok dediğiizde yedekleme işleminiz basarıyla gercekleştirilmiş olacaktır.

Şimdi bu yedeği kopyalayıp baska bilgisayarlara tasıyabilir bu sayede de ordaki bir veritababına ekleyebiliriz.

Şimdi ise yedeklediğimiz veritabanını başka ortamlara nasıl entegre (restore işlemi) edebileceğimize bakalım:

Yedeği taşımak istediğimiz bilgisayarda mevcut olan veritabanına dergi adında yeni bir veritabanı oluşturalım ve oluşturduğumuz bu veritabanına sağ tıklayıp Tasks->Restore-> Database seçeneklerini seçelim.

Açılan pencerede from device ve from database seklinde 2 secenek karsımıza gelecek. Biz yedek.bak dosyamızı bu yeni bilgisayarda yine Backup dosyasının içine kopyaladığımızı düşünelim. Bu durumda kendi aygıtımızdan restore işlemi yapacağımızdan from device seçeneğini seciyoruz. Daha sonra yedeği kopyaladığımız yeri belirtiyoruz.

Bu işlem bittikten sonra altta halihazırda açık olan Restore Database penceresinde “Select the back up sets to restore” bölümüne restore edilecek olan veritabanı ile ilgili bilgiler geliyor. Yanındaki checkboxa tıklıyoruz. Ok demeden önce Resotre database penceresinin sol üst köşesindeki options bölümüne tıklayıp “overrite the existing database” seceneğini seciyoruz ki daha önce dergi adında bir veritabanı oluşturulmuşsa bu güncellemeleri onun üzerine kaydetmesini sağlıyoruz.

Bu seceneği seçip ok tusuna basıldıgında veritabanı yeni bir bilgisayara başarıyla restore edilmiş oluyor.

Bulut Hesaplama (Cloud Computing)

2010-02-07T12:41:00.000-08:00

Bulut Hesaplama, yazılım ya da donanım ihtiyaçlarının internet aracılığıyla uzaktaki birçok bilgisayardan karşılanabilmesidir. Yani ihtiyaç duyduğunuz veriler ve hesaplamalar sizin bilgisayarınızda değil de uzaktaki birçok bilgisayarda tutuluyor ve siz ihtiyaç duymanız halinde bunlara internet üzerinden erişebiliyorsunuz. Bu durumda sizin bilgisayarınızda kullanacağınız programın yüklü olup olmamasının ya da işlemcinizin gücünün bir önemi kalmıyor. İnternet bağlantısı olan ve herhangi bir işletim sistemine sahip bir bilgisayarla bu hizmete erişebiliyorsunuz. Böylece platform bağımsızlık sağlanmış oluyor.

Bulut Hesaplama gelişen sanallaştırma teknolojileri sayesinde hizmet verebilen bir dağıtık yapıdır ve kullanıcıların ihtiyaç duyduğu anda sunucu ekleyip çıkararak arten talebi karşılayacak şekilde çalışmaktadır. Bu mimarinin sanallaştırma teknolojisi ile gelişmiş olmasının nedeni de aslında sanallaştırmanın donanım, sürücü gibi farklılıkları ortadan kaldırması , bir nevi platform bağımsızlığını sağlayarak tüm kullanıcılara hizmet verecek şekilde ortak bir taban yaratmasıdır.

Bulut Hesaplama denince iki önemli kavram öne çıkmaktadır. Bunlar Grid Computing ve Utility Computing. Grid computing tek bir bilgisayar yerine çok fazla küçük bilgisayarın işlem gücünün kullanılması demektir. Yani siz uygulamalarınızı uzaktaki sunuculara göndererek depoluyorsunuz daha sonra bu uygulamaların ihtiyaç duyduğu işlem gücü birden fazla bilgisayardan karşılanıyor. Aslında bu çok yeni bir uygulama sayılmaz, yıllardan beri bir çok projede kullanılmaktadır.

Bulut Hesaplama’daki bir diğer önemli kavram olan Utility Computing ise aslında kullanıcının almış olduğu hesaplama hizmetlerinin ölçülmesi mantığına dayanıyor. Bulut Hesaplama hizmetlerini sunan şirketlerden bu uygulamaları kiralayarak kullanıyor ve kullandığınız disk alanına ve işlem kapasitesine göre ödeme yapıyorsunuz. Aşağıda belirttiğim servisler ise günümzde bu tarz hizmetleri sağlamaktadırlar.

1. Microsoft Azure : Windows Azure, Microsoft’un geliştirmiş olduğu genellikle .Net platformunu destekleyen bir servistir. Bu servis .Net platform hizmetleri, Sql Server hizmetleri, Live servisleri, SharePoint servisleri ve Dynamics servislerini içermektedir. Siz uygulamanızı Azure’ye göre modifiye edip, Visual Studio ile geliştirebilirsiniz. Tabi bu servislerlerden belirli bir ücret karşılığında yararlanabilirsiniz (Utility Computing).

2. Sun Open Cloud: Sun Open Cloud ise açık kaynak Bulut hesaplama sistemidir. Java platformu, Open Solaris ve MySql servislerini sunmaktadır. Windows Azure’ de olduğu gibi Sun Open Cloud’da da bu servisleri kullanma oranınıza göre para ödüyorsunuz.

3. Google App Engine: Google tarafından sunulan bu hizmet daha çok Phyton üzerinde ve Django kütüphanesi ile kulanılmaktadır.

Adobe Air teknolojisi de benzer mantıkla çalışmaktadır. Bu teknoloji ile internet üzerindeki uygulamaları kendi bilgisayarınızdaki bir program gibi çalıştırabilirsiniz. Bulut Hesaplama’yı servis sağlayıcılar açısından düşünürsek sağlanılan hizmet tipleri şunlardır:

· Servis Olarak Yazılım (SAAS- Software as a Service) : Kullanıcı uygulamaya tarayıcı veya istemci programı ile bağlanır. Yani kullanıcı geleneksel mantığın dışına çıkarak kullanacağı programı satın almak yerine ihtiyaçları ölçüsünde kiralayabiliyor. Örnek olarak; Google Docs, Zoho Office, Yahoo Mail.

· Servis Olarak Altyapı (IAAS-Infrastructure as a Service): Burada bir servis sağlayıcı, kullanıcının sistem ve altyapı servislerini sanallaştırma hizmetleri gibi sunuculardan sağlar. Örneğin; Amazon ve GoGrid.

· Platform Olarak Servis (PAAS- Platform as a Service): Müşteriler, servis sağlayıcının hazırladığı altyapıyı kullanarak uygulama geliştirirler. Yani bilgisayarınıza kütüphane indirmeden işleminizi yapabilirsiniz. Örnek olarak; Google Apps Engine.

Peki neden Bulut Hesaplama’ya ihtiyaç duyalım ki?

Bu soruya bir çok cevap verebiliriz. Birincisi bilişim ihtiyacınızı aynı elektrik, su, telefon servisleri gibi, ihtiyacınız olduğu kadar kullanarak ve kullandığınız kadar ödeyerek, karşılayabilirsiniz. Ayrıca sürekli güncellemek zorunda olduğunuz bir donanım masrafından kurtulursunuz.

Yazılımcılar açısından düşünüldüğünde de mantık aynıdır. Yazılım kullanıldığı kadar ücretlendirilen bir hizmet haline geliyor. Programın kendisini satın almak yerine o programın servislerini kullanarak yazılım geliştirilebiliniyor. Bu sayede kullanmadığınız kaynaklara para ödemek durumunda kalmıyorsunuz.

Bütün bu sayılanlar göz önünde bulundurulduğunda Bulut Hesaplama’nın maliyeti optimize etmek, kullanım kolaylığı, güvenlik, ölçeklenebilirlik, sürdürülebilirlik gibi getirileri vardır.

Elbette ki geleceğin bu teknoloji üzerine kurulabileceği kanısını taşımakla beraber akla takılabilecek birkaç soruya da değinmek istiyorum.

· Birincisi sunucularda bulunan verilerimiz ne kadar güvenli? Bu verilere herkes erişebilir mi? Bu verileri şifrelemek mümkün mü?

· Bir diğeri servis sağlayıcıların değiştirilmek istenmesi durumunda tüm veri ve ayarların diğer sağlayıcıya taşınması mümkün müdür? Servis sağlayıcılar arasında da standartlaşmalar gerekecektir. Sun Open Cloud bir nevi bu sorunu çözmeye yöneliktir.

· Üçüncü bir sorun ise yasal engellerdir. Servis sağlayıcıları sürekliliği tam olarak sağlayabileceklerini garanti edebilirler mi?

Tüm bu artı ve eksiler değerlendirildiğinde Bulut Hesaplama’nın tam anlamıyla geliştirilmesi ve insanların bu sisteme alışmaları zaman alacaktır. Bir gün insanlar yer, zaman ve platformdan bağımsız olarak bilgiye erişebilir ve kullanabilir olacaklardır.

Not: Bu yazıyı okulumuzun e-dergisi Readmee için yazdım. Diğer yazılarıma ulaşmak ya da başka arkadaşların yazılarını okumak için www.readmee.com adresini ziyaret edebilirsiniz.

Bir Devrin Çiçeği: Laleler

2010-01-20T11:41:00.000-08:00

Laleler, cıvıl cıvıl renkleriyle, asil ve çok zarif duruşlarıyla yüzyıllar boyunca insanları etkilemiş, etkilemekle kalmamış bir devre adını vermişlerdir. Şüphesiz ki benim de en etkilendiğim çiçeklerden biridir laleler. Hal böyle olunca günümüzde laleleriyle ünlü olan Hollanda'ya gidişimde oradaki Amsterdam Lale Müzesini (Amsterdam Tulip Museum) ziyaret ettim. Gelin bu müzede edindiğim bilgilere yakından bakalım.

Her ne kadar Hollanda ile özdeşleştirilse de, lale aslında Hollanda orijinli değildir. Lalenin asıl anayurdu Orta Asya, özellikle de Himalaya Dağları'nın kuzey bölgeleridir. Tüm yaban lalelerinin en az %60 'ı bu bölge menşeilidir. Yaban lalelerinin yaklaşık %20 sinin geldiği diğer bir bölge ise Kafkaslar 'dır. Lale, buralardan Karadeniz'i çevreleyen Türkiye ve Balkanlar üzerinden Orta Avrupa'ya kadar yayılmıştır. Uzmanlar şu ana kadar 100 farklı yaban lalesi türü belirlemişlerdir.

Padişahın Bahçesi

Batı Avrupa' da laleden bahsedilmesi ilk kez 1555 yılında Avusturya'nın Türkiye Büyükelçisi tarafından gönderilen bir mektupla olmuştur. Büyükelçi, yanlış bir kanıyla Türkler'in bu çiçeklere tuliban dediklerini düşünmüştür, oysa bu çiçekler için kullanılan tek Türkçe sözcük “Lale” dir. Muhtemelen ona, lalenin Avrupalı ' lar tarafından “tülbend” veya “türban” olarak adlandırılan Türkler ' in başörtüsüne benzediği söylenmiş olmalı. Diğer bir deyişle, türban aslında tulip sözcüğünün kökenini olşturmaktadır. İnanması zor ama “tulip” ismi bir yanlış anlaşılmanın sonucudur!

16.yüzyılda Osmanlı Imparatorluğu Kafkaslar'dan Fas' a kadar uzanarak zirveye ulaşmıştır. Türkler, Asya'nın zengin bitki örtüsüne ve doğal olarak da pek çok yaban lalesi çeşidinin varlığına kayıtsız kalamamışlardır. Diğer bölgelerden gelen tüm mallar gibi, laleler de başket olan İstanbul'un yolunu tutmuştur.

Çok geçmeden laleler, padişahın en gözde çiçekleri olmuştur. Yaban lalelerinden yeni türler üretme çalışmaları, Lale Devri olarak da bilinir, Kanuni Sultan Süleyman hükümdarlığı döneminde başlamıştır. En sevilen laleler badem şeklinde, uzun tığ gibi çiçekleri olanlardır. Bu tığ şeklindeki laleler sadece el yazmalarının vazgeçilmez bir öğesi olmakla kalmamış, aynı zamanda dönemin duvar fayanslarında ve seramiklerde de dekoratif motif olarak kullanılmıştır.

Lale Çılgınlığı

Lale Hollanda'ya 1600'lü yıllada ulaşmıştır. Bu yıllarda Hollanda ticareti oldukça gelişmiş ve Hollanda Avrupa'nın en zengin ülkelerinden biri olmuştur. Daha en başından laleler zengin sınıf arasında popüler olmuştur. Lale, sahip olduğu renk çeşitliliğiyle şaşkınlık yaratmış, insanlar nadir bulunan türlerine sahip olmak için birbirleriyle yarışmışlardır. Çarpıcı bir fide yetiştirecek kadar şanşlı olanlar bir servet kazanmışlardır. Daha alt sınıftan insanlar laleyi kolay para kazanma fırsatı olarak görmüşlerdir. İlk başta herşey o kadar yolunda gitmiş ki pek çok insan bu işe girmiş. Çok geçmeden ticaret tam bir vurguna dönüşmüştür.

1630 yılında Haarlem 'deki bir açık arttırmada tek bir “Gouda” soğanına servet ödenmiştir. 1639 yıllarına gelindiğinde birşeylerin ters gittiği farkedilmeye başlanmıştır. Ertesi gün, lale ticareti tüm Hollanda şehirlerinde tamamen durmuş ve yüzlerce insan iflas etmiştir.

Lalenin Yetiştirilmesi

Lale, yetiştirilmesi oldukça zahmetli olan bir bitkidir. Lale genelde lale soğanından üretilir. Her soğandan tek bir lale çıkar. Tohumdan yetiştirmek çok zordur. Eğer lale, tohumdan yetiştirilmişse ilk 3-6 yıl arasında çiçek vermez. Lale soğanı sonbaharda dikilir, bu soğandan bitki çıktıktan sonra bu soğanlar çürür ve yerine yeni soğanlar oluşur. Kışın çok soğuk havalarda lale soğanı soğuktan korunmak için toprağın derinliklerine kaçar. Lale çiçek açtığı dönemde gündüz güneş ışığının en çok olduğu zaman iyice açılır, akşamları ise geri toplanır. Bir lale yetiştiricisi yılın her ayı çalışmak durumundadır. Lale soğanlarının toplanması, lalenin yetiştirilmesi çok emek ister, ancak güzel yetiştirlmiş bir lale de zarifliğiyle, güzelliğiyle bu emeklerin karşılığını fazlasıyla verir.

Not: Bu yazıda anlatılan bilgiler Amsterdam Lale Müzesi 'nden alınmıştır.

Ericsson Crea Academy

2010-01-15T15:51:00.000-08:00

Ericsson Türkiye tarafından bu yıl 3. sü düzenlenen ve Türkiye' den 30 öğrencinin katılacağı Crea Academy programı 1 yıl içerisinde mezun olabilecek lisans ya da yüksek lisans öğrencilerine yönelik bir programdır. Bu program ile öğrencilere telekominikasyon alanında eğitimlerin yanı sıra staj, burs ve Ericsson & Bizitek çalışanları ile proje yapma imkanı gibi olanaklar sağlanmaktadır.

2010 Crea Academy programına kabul edildim. Şubat ayında gerçekleşecek olan oryantasyon programı ile bu macera başlamış olacak. Önümüzdeki 5 ay boyunca alacağımız eğitimlerin ve iki aylık stajın benim için hem çok faydalı hem de eğlenceli olacağını düşünüyorum.

Bildiğim kadarıyla Ericsson dünyanın 5. büyük yazılım firması. Ericsson ve Bizitek çalışanlarının içinde yer aldığı ekipte proje çalışmaları yürütmek bizler için çok faydalı olacaktır. Bu süre zarfında alacağımız teknik desteğin yanı sıra kariyer danışmanlığı gibi desteklerin de iş hayatına hazırlanma yolunda iyi bir adım olacağına inanıyorum.

Yazılım Geliştirme Süreçleri

2010-01-09T12:59:00.000-08:00

Yazılım geliştirme süreci bir yazılımın geliştirilmesi sırasında uygulanan yapıdır. Buna yazılımın yaşam döngüsü de diyebiliriz. Yazılım geliştirilirken hangi modellerden faydalanılacağı, her türlü görev ve faaliyetleri açıklayan yaklaşımlar bu süreçte yer alır.

Hızla gelişim gösteren yazılım geliştirme kuruluşları bu yöntemlerden faydalanmaktadırlar. Savunma sanayinin de içinde bulunduğu bir çok kuruluş, sözleşme yapmak için yazılımın, birçoğu ABD tarafından derecelendirilmiş süreç modellerine dayandırılarak geliştirilmesini istemektedirler. Yazılım sürecinin izlenmesi ve uygulanması konusunda geliştirilmiş uluslar arası standart ISO 12.207 'dir. Uzun vadede amaç, verimliliği ve kaliteyi arttıran, tekrarlanabilir ve öngörülebilir süreçler bulmaktır.

Yazılım geliştirilirken bu süreçlerin uygulanmaması projenin teslim süresinin uzaması, hedeflenen bütçenin aşılması ya da tamamen başarısız olunması gibi sonuçlar doğurmaktadır. Amerika'da yapılan bir araştırmaya göre yazılım projelerinin;

% 33' ü bitmeden iptal edilmekte,
% 53' ünde maliyet tahminleri %189 oranında aşılmakta,
% 222' sinde ise proje süre aşımı olmaktadır.

Bu başarısızlıkların sebebi ise yazılım geliştirme süreçlerinin düzgün uygulanmamasıdır. Bu süreçlerin düzgün uygulanmaması sonucunda hedefteki belirsizlikler, kötü planlama, teknolojik gelişmelere ayak uyduramama, yetersiz kadro, proje yönetim yöntemi eksikliği gibi sonuçlar ortaya çıkmaktadır.

Şimdi bu süreçleri tek tek inceleyelim:

1. Fizibilite Çalışması

Fizibilite çalışması projeye başlamaya karar vermeden önce yapılan bir ön çalışmadır. Bu çalışmada projenin ihtiyaçların belirlenir ve gereksinimler analiz edilir. Büyük şirketlerde fizibilite çalışmalarının yürütüldüğü ayrı bir bölüm yer almaktadır.

Bir diğer aşama da geliştirilmesine karar verilen yazılımın sektördeki satış potansiyelidir. Müşterinin çok büyük emek ve zaman harcanarak geliştirilen bir yazılımın hakkını yeteri kadar verebilecek bir firma olup olmadığı araştırılır. Yazılım projeleriyle ilgili yatırımlarını düşük bütçelerde tutan bir firmaysa bu aşamada projeden vazgeçilebilinir.

2. Planlama

Fizibilite çalışmalarının sonucu projenin yapılabilir olduğunu gösteriyorsa planlama aşamasına geçilir. Bu aşamada müşterinin istekleri belirlenir ve verilen sürede bu isteklerin ne kadarının yapılıp yapılmayacağı belirlenir. Proje ile ilgili genel bir plan yapılır ve bütçeleme, ekip oluşturma gibi işler üzerinde çalışılır.

3. Analiz

Bu aşamada proje ile ilgili genel bir kapsam belirlenir. Müşterilerin genellikle programın sonucunda ne görmek istediklerine dair soyut fikirleri vardır ama gerçekte programın neler yapabileceğini bilmezler. Bu nedenle sizden karmakarışık pek çok şey isteyebilirler. Bu durumda bütün bu istekler yerine getirilmeli midir? Belirsiz, hatta çelişkili gereksinimler bu noktada açığa kavuşturulmakta ve bir kapsam oluşturulmaktadır. Bu kapsamda müşterinin istekleri zaman, maaliyet gibi kısıtlarla değerledirilir ve sonuç olarak projenin tam olarak ne yapacağı belirlenir.

4. Tasarım

Proje planı yapılıp, problemin ne olduğu analiz edilip, projeden ne istendiği tam olarak anlaşıldıktan sonra artık tasarım işlemi başlar. Öncelikle projenin hangi teknolojileri kullanacağı, platformunun ne olacağı, hangi programlama dillerini ve veritabanını kullanarak geliştirileceği belirlenir.

Teknoloji belirlendikten sonra sıra yazılımın kullanıcı arayüzünün tasarlanmasındadır. Kullanıcı arayüzünün hem istekleri yerine getirebilmesi hem de kolay ve kullanışlı olması gerekir. Bu esnada arayüzler kağıt üzerinde tasarlanır, veri giriş, sorgulama, arama ekranlarının belirlenerek önemli fonksiyonlar ve veritabanı sorguları genel hatlarıyla belirlenir. Bu aşamada proje detaylandırıldığı için projenin doğru analiz edilip edilmediğinı teyit etme fırsatı elde edilir. Ayrıca bu detaylar hem müşteriye hem de bize projenin bitiminde ne olacağı hakkında fikir verir.

5. Geliştirme

Tasarımdan sonra elimizde projenin hem arayüzü hem de kullanacağı teknolojiler hakkında somut bilgiler olmaktadır. Bu bilgiler ışığında kodlama yapılır. Hem kodlama aşamasında hem de proje bitiminde geliştirilen yazılım devamlı test edilir.

6. Test Etme ve Bakım

Yazılım geliştirildikten sonra artık sıra test aşamasıdır. Yazılım geliştirilirken ilk testler programcı tarafından yapılır. Ancak asıl hatalar test ekipleri tarafından belirlenir. Çünkü programcı programı sadece teknik açıdan test eder ama test sürecinin başka boyutları da vardır. Programcının testi dışındaki diğer testler, test ekibinin yaptığı ve kullanıcıların yaptığı testlerdir.

Bu aşama aslında kullanıcı yazılımı kullandığı sürece devam eder. Çünkü sürekli kullanıcıdan geri bildirim alındığı için gerekli düzeltme ya da eklemeler yapılmaya devam edilir.Bu da yazılımın bakım sürecidir.

7. Eğitim ve Tanıtma

Bütün bu aşamalardan sonra artık yazılım kullanmaya hazır hale geldi. Ancak burada kullanıcıların da bilgilendirilmesi, yazılımı nasıl kullanacaklarına yönelik eğitimler yapılması gereklidir. Yazılımı tanıtıcı dökümanlarla alt yapı gereksinimleri, kurulum, ayarlar hakkında deteylı bilgi verilmesi gerekir.

Süreçlere baktığımızda bunlardan en önemlisi problemin tam olarak ne olduğunun anlaşılası aşamadır. Çünkü hedefi net olarak göremezsek nereye gideceğimizi de bilemediğimiz için hatalarımızın farkına varamayız ve sonuç olarak başarısız oluruz. Yapacağımız iş küçük çapta bir iş de olabilir ama ne olursa olsun problem net olarak anlaşılmadan diğer süreçler başarıyla yerine getirilmiş olsa dahi hatalı sonuçla karşılaşmamız kaçınılmazdır.

Anlatılan tüm bu süreçlere bakıldığında iyi bir yazılım üretebilmek için bu süreçlere bağlı kalınarak çalışılması gerektiği açıktır. Bu süreçlerden bir tanesinin bile atlanması başarısızlıklara yol açabilmektedir. Bu nedenle yazılımın yaşam döngüsü de denilen bu süreçte hiçbir basamak göz ardı edilmemelidir.

Not: Bu makale, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi teknoloji dergisi olan readmee için yazılmıştır. Dergimizi www.readmee.com adresinden ziyaret edebilirsiniz.